Deprem Hukuku Rehberi Yayımlandı

İstanbul Barosu ‘Deprem Koordinasyon Merkezi Hukuk Masası’ tarafından, depremden etkilenen illerdeki vatandaşların ve avukat meslektaşların yararlanması adına Deprem Hukuku Rehberi (“Rehber”) yayımlanmıştır.

Rehber Ne İçeriyor?

Rehber kapsamında;

· Doğal Afet Bölgelerinde Afetten Kaynaklanan Hukuki Uyuşmazlıkların Çözümüne ve Bazı İşlemlerin Kolaylaştırılmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabulü Hakkında Kanun

· Yetki Belgesi

· Ölüm ve Yaralanma Olan Binalar için Suç Duyurusu Örneği

· Ölüm ve Yaralanma Olmayan Binalar için Suç Duyurusu

· Delil Tespit Tutanağı Örneği

· Bilgi Notu

· İstanbul Barosu Suç Duyurusu

bulunmaktadır.

Rehber İçeriklerinin Açıklaması

Rehber, içerik itibariyle Kahramanmaraş ilinde meydana gelen ve birçok ili etkileyen depremden yola çıkarak günümüzde güncel olarak söz konusu birtakım soru ve konulara ışık tutmaktadır.

1. Doğal Afet Bölgelerinde Afetten Kaynaklanan Hukuki Uyuşmazlıkların Çözümüne ve Bazı İşlemlerin Kolaylaştırılmasına İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabulü Hakkında Kanun (“Kanun”)

Kanunun 1. maddesi ile; Doğal afet bölgelerinde afete maruz kalanların afetten kaynanan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla delil tespit işlemlerinin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı açıklanmaktadır. Ayrıca ilgili Kanun madde 2 uyarınca; doğal afet bölgelerinde avukatların, vekaletname verme şartı aranmaksızın istem sahiplerince verilen yetki belgesi ile işlem yapabilecekleri düzenlenmektedir.

Kanun’un 3. maddesi uyarınca afetten kaynaklanan hukuki uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin her türlü dava ve işlemlerde adli müzaheret hükümleri uygulanacağı, ancak afete maruz kaldığını belirtenler bakımından 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 465 ve 468 inci maddelerindeki delil gösterme ve şahadetname verme şartlarının aranmayacağını ve doğal afete maruz kalanlardan, afet tarihinden itibaren altı ay müddetle 3454 sayılı Adalet Teşkilatını Güçlendirme Fonu Kurulmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinin (e) bendinde belirtilen “Adli yargıda asliye hukuk, sulh hukuk, kadastro, ticaret ve iş mahkemelerine açılan davalarda icra ceza davaları hariç olmak üzere icra tetkik mercilerince bakılan iş ve davalarda; idari yargıda, idare ve vergi mahkemelerinde açılan davalarda; icra ve iflas dairelerinde, talimat dahil her icra işinde; izalei şuyu satış memurlukları; tereke mümessillikleri ile Adalet Bakanlığınca Kurulmuş ticaret sicili memurluklarında kullanılacak dosya gömlekleri ve basılı evraktan alınacak ücretler” in alınmayacağı düzenlenmektedir.

Son olarak Kanunun 4. maddesi ise doğal afete maruz kalanları ilgilendiren veraset belgelerinin alınmasında öncelikle resmi kayıtlar esas alınacağı ve fakat resmi kayıt bulunmaması halinde diğer muteber deliller ikame edileceği düzenlenmektedir.

2. Yetki Belgesi

Rehber içerisinde; 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremle ilgili olarak Kanunda yer alan işlemleri yürütmek üzere avukatın yetkilendirilmesine yönelik Dilekçe örneğine yer verilmiştir.

3. Ölüm ve Yaralanma Olan Binalar için Suç Duyurusu

İlgili Rehber kapsamında; Cumhuriyet Başsavcılığı’na yıkılan binanın müteahhitleri, yapı ruhsatı veren, iskân ruhsatı veren ve denetim görevini yerine getiren kişiler, gözetim ve denetimiyle görevlileri ile deprem riski taşıyan bölgede riskli yapıların saptanarak gerekli önlemlerin alınması konusunda ihmal gösteren kamu görevlileri hakkında (Türk Ceza Kanunu (“TCK”) m. 81, 82, 21/2), olası kastla yaralama (TCK m. 86, 87, 21/2), ihmali davranışla olası kastla öldürme (TCK m. 83, 81, 82, 21/2), ihmali davranışla olası kastla yaralama (TCK m. 88, 86, 87), nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 157, 158), görevi kötüye kullanma (TCK m. 257/2) suçlarından dolayı suç duyurusunda bulunulması adına dilekçe örneği bulunmaktadır.

4. Ölüm ve Yaralanma Olmayan Binalar için Suç Duyurusu

İlgili Rehber kapsamında; 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremde çökerek /yıkılarak hasar gören bina ve yapının müteahhitleri, yapımında görev almış yetki ve sorumluluk sahibi kişiler, bu binalara yapı ve/veya iskân ruhsatı veren, gözetim ve denetimiyle yükümlü kamu görevlileri ile bölge deprem riski taşımasına rağmen riskli binaların tespitinde ve önlemlerin alınmasında ihmal gösteren kamu görevlileri hakkında Genel güvenliğin kasten (TCK m. 170) veya taksirle (TCK m.171) tehlikeye sokulması suçundan suç duyurusunda bulunulması adına dilekçe örneği bulunmaktadır.

5. Delil Tespit Tutanağı

Rehber içeriğinde; depremin meydana geldiği yerdeki aşağıda bilgileri yer alan binada gerekli araştırmanın yapılıp yapılmadığı, ilgililere ulaşılıp ulaşılmadığı, Adliye’ye gidilebilip gidilemediği ve yetkililere ulaşılıp ulaşılamadığını belirten, enkaz kaldırma çalışmalarının başlatılması ve delillerin kaybolma ihtimali de gözetilerek maddi gerçeğe ulaşılmasının sağlanması adına tutulması gerekli delil tespit tutanağı örneğine yer verilmektedir.

6. Bilgi Notu

Rehber kapsamında bulunan Bilgi Notunda; ilgili deprem sonrasında olay yeri, beton kalitesi, demirler ile ilgili yapılması gerekenler ile saha temizliği sonrası yapılması gerekenler ve yapının inşası ve projesinde olması gereken evraklara yer verilmektedir.

7. İstanbul Barosu Suç Duyurusu

İstanbul Barosu; depremde sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunmuş olup dilekçe, sonuç ve isteme ilgili Rehberden ulaşmanız mümkün kılınmıştır.

Rehberin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Av. Melis Menkü